Dat doe je er toch wel even naast?, Persoonlijk
comments 13

Dat doe je er toch wel even naast? #2: Bloggen met dyslexie

Bloggen met dyslexie

Wat mensen niet beseffen is hoe zwaar het leven van een blogger kan zijn. Zo daar val ik maar meteen met de deur in huis. Niet als klaagzang, maar ter verduidelijking. Het is een standaard vraag die gesteld word. Meestal voor of na de vraag: “En verdient dat een beetje?” of “Kun je daar van leven”. Allemaal in dezelfde categorie vragen die ik geregeld voorbij zie komen en waarvan ik mijn aandeel ook heb beantwoord. Maar wat doe je nu eigenlijk als blogger? Waar gaat dan al die tijd in zitten? Om daar antwoord op te geven schrijf ik deze blogreeks met mijn persoonlijke ervaringen. Deel twee gaat over bloggen met dyslexie.

Bloggen met dyslexieBolwerk Sint-Jan 's-Hertogenbosch

Blog klaar, domein geregeld nu nog inhoud. Daar zeg je iets. Inhoud. Wat wil je eigenlijk zeggen? Wat wil je kwijt? Wat wil je laten zien? Er komt meer bij kijken dan je daadwerkelijk denkt. Hoe lang moet een stuk worden? Welke foto’s gebruik je? Laat je het nog iemand controleren? Werk je met alinea’s? Zo ja, hoelang worden deze? Is er een inleiding en een slot? Wordt het een opsomming? Zoveel vragen en dan heb ik het nog niet eens over het typen van het artikel. Welke schrijfstijl heb je? Daarin kan je onderscheidend zijn. Ga je voor zakelijk en beschrijvend of juist voor een persoonlijk verhaal? In het begin heb je werkelijk geen flauw idee waar je aan begint. Je hebt nog niks gepubliceerd en ook niet de ervaring om te weten wat je nou eigenlijk precies wil zeggen.

In mijn geval is het dan nog een tikkeltje erger

Ik ben dyslectisch. Dyslectisch? Jij? Maar jij hebt ondertussen toch een kleine 225 blogs geschreven? Redelijk zonder spelfouten? Klopt! Op de basisschool zijn ze er nooit achtergekomen maar op de middelbare school hebben ze me een test laten doen. Een stel vragen waaruit moet blijken of je dyslectisch bent of niet. In mijn geval bleek het zware dyslexie te zijn. Je wordt opeens in een hokje geduwd en mensen kijken opeens anders tegen je aan. Er is veel onbegrip. Dus jij kan niet lezen en schrijven? Nou zo simpel is het niet. Ik lees en schrijf soms dingen anders dan ze horen te zijn. In mijn jeugd verslond ik boeken. Hele dikke boeken. The Wheel of Time was mijn lievelingsboek. Nog steeds trouwens. Eigenlijk tegenstrijdig maar ik vond het fijn. Leuk om te lezen. Daarnaast vind ik het ook leuk om te leren. Ik ben altijd leergierig geweest en als ik iets niet wist dan wilde ik zorgen dat ik het wel wist. Met logica kwam ik altijd ver. Totdat ik die stempel kreeg. Het heeft het ook wat makkelijker gemaakt. Kampina Brabant

Ik kreeg een groene kaart en mocht 15 minuten langer over een toets doen. Extra tijd is handig, maar neemt niet het probleem weg. Het zorgt er alleen voor dat je genoeg tijd hebt om een toets af te maken en daardoor een hoger cijfer te halen. Zelf heb ik eigenlijk nooit het idee gehad dat ik iets mankeerde. Oké, je las dingen soms anders maar ik wist niet beter. Het verklaarde wel waarom taal wat minder ging. Maar ik dacht altijd dat het kwam omdat taal onlogisch was en tegenstrijdig. Ik vind het trouwens nog steeds raar dat je hele leven veranderd omdat je toevallig op een moment een test gemaakt hebt. Mocht je net op dat ene moment een mindere dag hebben gehad of geen zin in die test dan krijg je meteen een stempel. Makkelijk te manipuleren en niet geheel betrouwbaar als je het me nu vraagt. Maar dat idee had ik met meerdere dingen uit mijn schoolloopbaan. Het laat ook zien waarom ik een typische beelddenker ben. Dat is makkelijk. Beelden liegen meestal niet. Je kan ze vaak maar op één manier lezen. Ze zijn logisch en duidelijk. Daarom maak ik voor RoPStAr veel gebruik van beelden. Ze verduidelijken alles en maken het geheel mooier. De taal is een hulpmiddel om de beelden uit te leggen. Maar wel een hulpmiddel dat niet altijd nodig is. Ik gebruik in mijn teksten ook altijd normale taal en geen vakjargon. Dat heeft trouwens niks met dyslexie te maken. Ik vind het zelf fijner lezen. Duidelijker, overzichtelijker en logischer. Mijn teksten moeten toegankelijk zijn en vakjargon belemmert die gedachte vaak. Ik kan vakjargon schrijven zonder problemen. Alleen dan verdwijnt het persoonlijke aspect van de tekst en wordt het meteen zakelijker en juist dat is niet hetgeen waar ik met RoPStAr heen wil.

Voor RoPStAr heb ik een wondermiddel

Ilona heet ze en ze is mijn lieve vriendin. Zij controleert al mijn blogs. Zonder haar controle wordt er niks gepubliceerd. Een schat is ze. Dat weet ze zelf gelukkig ook. Maar even serieus? Dyslectisch? Jij? Ja, ik ben serieus. Bloedserieus. Dit is de eerste keer dat ik het wereldkundig maak maar wie mij goed kent weet het al jaren. Ik kan er weinig aan doen. Je bent er blijkbaar mee geboren. Op school was het altijd extra hard je best doen om net die ene voldoende te halen. Behalve bij Duits. Duits was logisch. Duits snapte ik. Daar had ik ezelsbruggetjes voor en dat heb ik wonderbaarlijk met een 8 afgesloten op mijn middelbare school. Nooit verwacht, wel de werkelijkheid.

Maar terugkomend op de dyslexie

Het wil niet zeggen dat je niet kan schrijven en lezen. Je leest dingen gewoon anders en je schrijft dingen soms anders op. Dat is alles. Het zorgt wel voor grappige momenten en het is ook een van de redenen waarom Ilona altijd lachend mijn stukken nakijkt. Als ik weer eens typ dat mensen “schoppen” in de stad in plaats van “shoppen” of dat er very “hungry” men in Boedapest wonen in plaats van “Hungarian men”. Ik zie het niet. Ik kan er tien keer overheen lezen en steeds hetzelfde lezen en Ilona vragend aankijken wat ze nu eigenlijk bedoelt. Tegenwoordig is het wel een stuk makkelijker. Het gaat beter. Door het bloggen heb ik een automatisme opgebouwd. Ik beredeneer taal als logica. De d-tje en t-tje zal ik altijd fout blijven doen, maar ik merk het wel als een zin niet logisch is. Beter nog, ik hoor het. Daarom lezen we na een blog nagekeken te hebben altijd de tekst nog een keer voor. Dan hoor ik waar het fout loopt en halen we de meeste fouten eruit. Ik vind zelfs dat het een toegevoegde waarde is. Je neemt meer tijd voor je teksten. Je zorgt dat ze kloppend zijn en je leert hulp te accepteren. Je ontwikkelt jezelf. Ik kan zeggen dat ik tegenwoordig kan typen zonder spelfouten te maken. Natuurlijk zitten er spelfouten in. Maar als jij 1000 woorden typt in één keer dan zitten er altijd wel een paar spelfouten in. Dat maakt toch helemaal niets uit. Die haal je er tijdens het nalezen van het stuk wel uit.

Maar kan je eigenlijk wel schrijven met dyslexie?

Kijk zelf maar. Hoeveel blogs heb ik ondertussen geschreven met enige regelmaat waarvan het woordgemiddelde op meer dan 1000 woorden ligt? Bijna allemaal als je de foto van de week-reeks niet meetelt. Hoe doe je dat dan? Eigenlijk vrij simpel. Je zorgt dat je niet gestoord wordt. Ilona weet dat als ik aan het typen ben ze beter even niks kan vragen. De katten heb ik helaas nog niet afgericht. Ik zet muziek op en heb het liefst een grote kop thee bij me. Eigenlijk altijd dezelfde muziek of anders een andere soort muziek waar geen tekst in voorkomt. Alleen maar muziek. Instrumentaal. Dan raak ik in een soort trance van opperste concentratie. De woorden vloeien als het ware uit mijn toetsenbord. Een blog van 1000 woorden typ ik dan in een half uurtje. In één keer. Zonder terug te lezen. Zonder te stoppen. Alsof het verhaal eruit moet. Het verhaal heb ik in mijn hoofd zitten. Ik weet hoe het begint. De inleiding is een aantal zinnen. Niet te lang, vooral niet te lang. Het moet vragen oproepen. Vragen die je in het middenstuk beantwoord. Dat middenstuk is opgedeeld uit minimaal 3 alinea’s met tussen de 150 en 300 woorden elk. Dan komt het slot. De afsluiting. Meestal volgt er een soort conclusie. Vaak nog met een beetje nieuwe informatie en weinig herhaling van het bovenstaande. Niet te lang. Meestal even veel woorden als de inleiding. Dat is de tekst. In één keer geschreven. De oordoppen gaan uit en ik kijk er niet meer naar terug.

Ik laat het Ilona lezen

In het begin was het nog vaak dat er structuur in moest komen maar tegenwoordig is die structuur al aanwezig op het moment dat ik het typ. Ik kan me op dat moment ontspannen. Het is geschreven en mijn gedachten staan op papier. Niet alleen op papier. Ze staan ook in een logische volgorde en zijn geordend. Ilona kijkt het na. Schaterlachend als ze weer iets leuks tegen is gekomen en wijst me er elke keer weer op. Stom voel je je dan. Vooral vroeger bij de eerste blogs. Dan is het uit handen geven van een blog een heel karwei. Je hebt je best ervoor gedaan maar wat zal ze er van vinden. Onzekerheid. Dat is iets was ervoor zorgt dat je vooral in het begin je verdedigend opstelt. Nergens voor nodig maar een bevrijding als je het ontdekt hebt. We hebben in het begin echt wel een aantal woordenwisselingen gehad. Je had dit zo en dat op die manier moeten doen. Nu, na bijna twee jaar bloggen hebben we een mooie balans. Het vertrouwen is er dat ze mijn blogs in hun waarde laat en ze heeft geleerd hoe ik schrijf en vooral wat ik ermee bedoel. Het komt nog steeds voor dat ze dingen anders oppakt en dat zie ik tegenwoordig als een goede aanvulling. Niet alles wat jij typt is de waarheid. Mensen kunnen je woorden op veel verschillende manieren opvatten daarom is het zo fijn dat er iemand is die er soms totaal anders tegen aankijkt.

Ontspannen en loslaten

Als ik mijn blog geschreven heb dan loop ik even de kamer uit. Ontspan ik me. Laat ik Ilona het stuk nakijken. Daar gaat ook tijd in zitten. Soms ben ik in een half uur klaar, vaak binnen het uur met schrijven. Soms willen de woorden gewoon niet komen. Dan laat ik het voor wat het is en ga ik een andere keer verder. Als Ilona nakijkt ben ik niet in de buurt. Simpelweg omdat we, als we het samen nakijken, er vanaf de eerste regel een woordenwisseling kan vallen. Dat wil je niet. Ik zet voor haar een grote kop thee of koffie en na een half uurtje roept ze me. Ze heeft het nagekeken en dan kijken we het samen nog een keer na. We lezen het na. Hardop omdat ik het dan hoor waar de fouten zitten of waar zij het veranderd heeft op een manier zoals ik niet bedoeld had. Een fijne manier want op die manier haal je er nog fouten uit. Je kan het niet altijd alleen, zeker niet als je dyslectisch bent. Het lezen kost vaak nog een half uur als het snel gaat maar meer dan een uur als het langzaam gaat en de tekst niet helemaal loopt. Dan ben je van het begin van schrijven tot het einde van het hardop lezen minimaal anderhalf uur bezig. Elk blog weer. Dat is alleen de tekst. De moeten de foto’s nog. De foto’s die de tekst verduidelijken.

Het is prima bloggen als je dyslectisch bentInstawalk parkeergarage Sint-Jan

Ook al hebben veel mensen tegen je gezegd dat het nooit wat wordt met taal, het tegendeel bewijzen is veel leuker. Je leert ervan. Je verbetert jezelf. Natuurlijk zitten er nog fouten in. Zelfs als Ilona het heeft nagekeken maar dan heb ik altijd een klein aantal lezers die mij op die fouten wijst zodat ik ze kan verbeteren. Ook daar ben ik dankbaar voor. Elke keer weer. Ik zie het niet als kritiek maar als opbouwend meedenken. Dat is wel iets dat ik geleerd heb. Niemand is perfect. Iedereen kan wel eens een slechte dag hebben of een minder goed blog schrijven. Het gaat erom hoe je ermee omgaat. De volgende keer weer beter. Elk blog is weer een leerproces en met elk blog wordt je ervaring groter en weet je beter wat je wil. En belangrijker, waar je heen wil met je blog. Dyslexie hebben is geen reden om geen blog te starten. Ik ben daar het leidend voorbeeld van. Bloggen met dyslexie, waarom niet? Gewoon doen!

 

 

13 Comments

  1. Niels wat een prachtig artikel. Zelf is dit voor mij heel herkenbaar, alleen heb ik niemand momenteel om mijn blogs te controleren. Moet wel zeggen dat ik elke keer groei en als mensen mij wijzen op een fout, ik daar ook weer van leer. Maar mooi dat je laat zien dat dyslexie en bloggen perfect samen gaan. En het hardop na lezen is echt een wondermiddel. Want je haalt zinnen eruit die niet lekker lopen. D-je en t-je blijven hier ook een ding die ik maar niet erin krijg gestampt.

  2. Loes Beumer says

    Ik ben blije dat deze blog een handvat kan zijn voor andere mensen met dyslexie.
    Niets is onmogelijk.

    • Niels says

      Ik hoop het. Misschien dat iemand juist deze drempel nodig had om toch te beginnen 🙂

  3. Mooi onderwerp, vooral omdat dyslexie zo vaak voorkomt. Ik schrijf best makkelijk (het is ook mijn werk), maar ik merk dat ik soms veel te snel wil en dan sluipen er allemaal slordigheids-typefouten in. Oeps! En met beeld ben ik veel minder handig, vind het altijd lastig om een bijpassende foto te vinden.

    • Niels says

      Bedankt! Die slordigheidstypefouten komen er altijd wel in. Die haal je er ook vaak bij het herlezen weer uit. Maar goed om te horen dat ik niet de enige ben die typefoutenmaakt 😉 Met beelden heb ik een stuk minder probleem. Ik maakt trouwens ook alle beelden zelf (of Ilona), dat scheelt al een hele hoop.

  4. Goed dat je dit bespreekbaar maakt! Oefening baart kunst, ook voor dyslecten.

    Al ben ik het niet met je eens dat een dyslexie-test makkelijk te manipuleren is.

    • Niels says

      Oefening baart zeker kunst. Als je iets maar lang genoegd doet wordt je er vanzelf beter van. Ik las laatst iets dat als je ergens 10.000 uur in stopt je uiteindelijk alle aangeleerd kan krijgen. In het begin is het natuurlijk moeilijk maar uiteindelijk wordt het steeds makkelijk.

      Het is een gevoel dat de test makkelijk te manipuleren is. Geen hard bewijs en ik heb het zeker nog niet uitgeprobeerd. Het is een gevoel dat erin is geslopen. Ik heb dat gevoel bij veel testen. Als je weet wat de uitkomst moet zijn dan kun je op die manier de test ingaan en dat er ook uithalen. Er wordt voor (weer mijn gevoel) ook eerder een diagnose gesteld dan vroeger toen ik de test maakten. Ik ben heel benieuwd geworden of als ik de test nu zou maken, er dezelfde uitkomt uit gaat komen.

  5. yvonnevdlaan says

    Nou, dat doe je toch maar knap! Een blog hebben en zoveel gelezen hebben met dyslexie. Petje af. Ik weet als leerkracht hoe moeilijk het kan zijn. Fijn dat het jou niet belemmert om te doen wat je graag doet. En fijn dat Ilona alles controleert! Goed team. 🙂

    • Niels says

      Bedankt! Ik verslond vroeger boeken. Natuurlijk maakte ik er vaak mijn eigen verhaal bij. Zo weet ik nooit hoe de hoofdpersonen heten in fantasyboeken. Maar ik weet dat als ik een bepaalde naam tegenkom ik die in mijn hoofd kan koppelen aan een karakter (beelddenker) en daardoor weet ik wat die persoon gedaan heeft. Klinkt vaag, maar voor mij volstrekt helder, haha. Ik ben ook heel blij met Ilona. Het is lief van haar dat ze er ook zoveel tijd in steekt.

  6. Ik had werkelijk geen idee! Vind het knap! Overigens doe ik ruim 3 uur over een blog, incl. foto’s dan, maar toch. Ik snap wel wat je bedoeld met duits, daar zit inderdaad veel meer logica in. Nederlands is veel lastiger.

    • Niels says

      Nederlands is niet logisch. Er zijn meer uitzonderingen dan regels. En daarnaast veranderen de woorden ook elk jaar. Duits snapte ik gewoon, dat scheelde. Bedankt voor je lieve woorden. Een blog schrijven kost tijd. 3 uur is een schappelijke tijd als je een blog wilt schrijven. Veel eerder ben je meestal niet klaar. Het besef dat het elke keer minimaal 3 uur kost is er bij veel mensen niet. Daarom ook deze reeks. Om bepaalde onderwerpen bespreekbaar te maken.

  7. Goh ik had ook geen idee 🙂 Het bewijs dat dyslexie en bloggen samengaat! Ik doe zelf vaak al minstens 4 uur over 1 artikel (wel inclusief foto’s bewerken ed)… Echt superfijn trouwens dat je zo een wondermiddel hebt haha 😀

    • Niels says

      Er gaat tijd inzitten, zeker als je dyslectisch bent. Daar moet je je als beginnend blogger wel beseffen. Ik hoop dat er door deze reeks een hoop meer besef is en dat ze een goede keus maken. Dat ze van te voren weten dat het tijd gaat kosten 😉 Ik ben ook heel blij met mijn wondermiddel 🙂

Geef een reactie