Hongarije, Ruimtelijke Ordening, Uittip
comments 2

Fietsen in Boedapest, van helemaal niks naar mooie fietspaden

In Nederland kunnen we het allemaal en is het de normaalste zaak van de wereld. We weten niet beter. We zijn ermee opgegroeid en het zit in onze natuur. Maar zodra je de grens overstapt, wordt het toch een stuk minder. Daar is het soms levensgevaarlijk en een hels karwei om van A naar B te gaan. Ik heb het over fietsen. In Nederland hebben we 18 miljoen fietsen en 13,5 miljoen mensen vanaf 4 jaar of ouder zijn in het bezit van een fiets. Dat is 84% van de totale Nederlandse bevolking. Er zijn meer fietsen dan inwoners in Nederland. Maar hoe is het in het buitenland? Hoe is het daar geregeld? Tijdens mijn trip naar Boedapest nam ik de proef op de som. Ik ging kijken hoe het is om te fietsen in Boedapest.

Fietsen in boedapest, een stukje geschiedenis

Om de fiets te kunnen doorgronden moet je eerst inzicht hebben in de huidige verkeersstromen in Boedapest. Vroeger waren de straten ingericht voor mensen. De straten waren breed. Dat veranderde na de Tweede Wereldoorlog. De publieke ruimtes werden smaller of verdwenen. Deze ruimte werd ingenomen door de auto en zoals in zoveel steden zorgt dat voor problemen. De straten zijn nooit ontworpen geweest voor de hoeveelheid auto’s die de stad vandaag de dag te voorduren krijgt. Gelukkig hebben ze in Boedapest een alternatief. Een zeer goed en uitgebreid OV-netwerk. Deze bestaat zowel uit bussen, trams als metro’s.

Boedapest-7

Vooral de metro ontlast de stad enorm. De metro is voor veel mensen een serieuze alternatief voor de auto geworden. Het komt voornamelijk door de frequentie en betrouwbaarheid van de metro. Meestal komt er elke 2 minuten een metro en vaak zijn ze eerder te vroeg dan te laat. Maar de laatste jaren is daar nog een alternatief bijgekomen, namelijk de fiets.

De fiets

De fiets is een opmars begonnen. Het begon allemaal met een kleine groep fietsers die meer aandacht wilden genereren voor fietsen in Boedapest. Ze organiseerden in 2004 onder de naam Critical Mass een fietstocht en er zouden 50 mensen meedoen. Dat werden er compleet onverwacht 4.500 mensen. Na dit succes werd er besloten om elk half jaar een fietstocht te organiseren en aan deze tocht deden in 2008 zo’n 80.000 fietsers mee. Er is er een groot politieke debat gevoerd en dat heeft geleid tot grote investeringen in het fietsnetwerk. Ondertussen zijn er al meer dan 200 km aan fietspaden aangelegd in de stad. Fietsen-4

Ook zijn er leenfietsen beschikbaar. Dit systeem, liefkozend MOL BuBi genoemd, is met behulp van Europese steun een daverend succes geworden. Deze groene fietsen zie je voornamelijk bij metrostations en toeristische trekpleisters. Het eerste half uur is de fiets gratis te leen en daarna betaal je per half uur een bedrag. Het systeem is voornamelijk aan de Pestzijde uitgerold waar het vlak is. In eerste instantie is het bedoeld voor Hongaren maar ook toeristen worden gestimuleerd om Boedapest per fiets te ontdekken. Fietsen-6

Op 25 april 2015 is er een ‘I love bicycle’-festival in Boedapest dat mede georganiseerd wordt door de Nederlandse ambassade.

Kinderschoenen

Fietsen staat in Boedapest nog in de kinderschoenen. Sinds 2004 is er veel veranderd. Boedapest is er nog niet. De fietspaden zijn in Boedapest anders dan we in Nederland gewend zijn. In Nederland is alles tot in detail uitgewerkt en getoetst. In Nederland heb je vaak fietspaden die gescheiden zijn van de weg. Het is gemarkeerd en duidelijk voor automobilisten in welke gevallen zij voorrang hebben. Dit zit in ons systeem en in onze cultuur. Fietsen-7

In Boedapest hebben ze goede eerste stappen gezet. Er zijn uitstekend fietspaden, voornamelijk naast de Donau. Er zijn ook fietspaden die wat minder goed zijn uitgewerkt.Fietsen in Boedapest

Bijvoorbeeld wanneer ze denken dat een klodder gele verf voldoende is en als je maar fietssymbolen plaatst iedereen meteen snapt wat er moet gebeuren. Zo zijn er fietspaden die opeens ophouden te bestaan in het midden van een straat. Fietsen-9

Maar ook fietspaden die dwars door parkeerplaatsen zijn gesitueerd. Zodra er dan een auto geparkeerd staat, is het fietspad niet meer zichtbaar. Vreemd genoeg zijn er ook fietspaden die gedeeld worden met voetgangers waardoor er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Dit zijn allemaal nog voorbeelden van fietspaden. Er zijn ook een flink aantal straten waar gewoon geen fietspad is en waar de straten te smal zijn om een fatsoenlijk fietspad aan te leggen. Of waar fietsers levensgevaarlijke capriolen moeten uithalen om heelhuids de andere kant te bereiken. Ook dat hoort bij het fietsen in Boedapest. Er is dus nog genoeg werk aan de winkel om de fietspaden van Boedapest veilig te maken en om de openbare ruimte zo in te richten dat het ook duidelijk is dat ergens een fietspad ligt.

Vanuit Nederlands oogpunt

Dit is allemaal gezien vanuit het oogpunt van een Nederlander. In Nederland zijn de fietspaden ook niet in één keer geworden zo als ze nu zijn, dat heeft jaren geduurd. In Boedapest zijn ze goed bezig. Het begin is er en het publieke debat wordt gevoerd. De Hongaren beginnen steeds meer gewend te raken aan fietsers en merken dat het, naast een vervoersmiddel, ook gezond is.Fietsen-11

Het is een goed alternatief voor de auto en een goede aanvulling op de metro. Als er nog meer wordt geïnvesteerd en de stad zijn ambities kan waarmaken, dan kan het zelfs een serieus alternatief worden voor de metro. Als dat gebeurt, dan kan Boedapest uitgroeien tot een fietsstad zoals we die in Nederland kennen. Maar is dat we zo’n goed idee? Is het Nederlandse voorbeeld eigenlijk wel zo goed als we allemaal denken? Kan een beetje chaos in een gestructureerde wereld kwaad?

Openbare ruimte autoluw maken?

Het grootste probleem van Boedapest is misschien niet eens dat de openbare ruimte in het centrumgebied niet is ingericht op de fiets. Het grootste probleem is de auto. Als Boedapest de ambitie krijgt om de auto te mijden uit het centrum en deze autoluw te maken, dan komt er enorm veel ruimte vrij voor de fiets en andere vervoersmiddelen.Fietsen-5

Dan komt er ook veel publieke openbare ruimte vrij en dan zal de stad weer ingericht worden zoals het ooit bedoeld is. Voor de mensen, niet voor de auto. Als dat gaat gebeuren, dan heb je een mooie oude historische stad die zichzelf opnieuw kan uitvinden. Heruitvinden in de zin dat fietsen en het OV de boventoon voeren en de nadelen van de auto verbannen zijn. Dat droombeeld hoop ik ooit nog eens mee te maken. Ik vind het een geweldige stad en ik ben heel blij met de ontwikkelingen die de stad doormaakt. Moet je zien hoever ze zijn gekomen in 11 jaar tijd. Kan je nagaan hoever ze nog kunnen komen als ze nog meer tijd krijgen en doorgaan met waar ze mee bezig zijn. Kijken dan hoe de stad en de verkeersstromen veranderd zullen zijn. Het lijkt me fijn om te fietsen in Boedapest. Ik vind het prachtig om te zien en zal de ontwikkelingen zeker op de voet volgen.

2 Comments

  1. SanneGajdos says

    Als enthousiaste fietser in Budapest kan ik het zeker aanraden! Hier een kaartje waar je de fietspaden in Budapest kunt vinden, als je je route wil plannen (wel in het hongaars, maar je kunt je routeplannen van A naar B linksbovenin):

    http://geologika.hu/bicikli_hu.html

    • Niels says

      Leuk om te horen dat je fietsen zo kan waarderen in Boedapest. Bedankt voor het kaartje, deze had ik nog niet ontdekt. Mooi overzicht.

Geef een reactie