Architectuur, België, Ruimtelijke Ordening, Stedebouw, Uittip
comments 27

Doel, een spookdorp in België

Doel Spookdorp spookstad

Lang stond dit kleine dorpje op mijn bucketlist. Ik wilde er graag heen. Om te zien hoe ik het zou ervaren en vooral om een beeld te krijgen van een spookdorp. Spookdorp? Ja, we zijn naar Doel geweest. Een klein dorpje dat door de oprukkende haven van Antwerpen langzaam wordt opgeslokt. Veel bewoners zijn vertrokken. Er zijn enkele bewoners achtergebleven. Het grootste gedeelte van de huizen zijn niet meer bewoond. Het resultaat is een verlaten dorp die zo uit een zombiefilm kan komen. Vervallen huizen, lege straten en met onkruid overwoekerde tuinen.

Doel en de kerncentraleDoel-31

Doel is een klein dorpje waar vroeger 1300 mensen woonden. Tegenwoordig zijn het er nog geen 30. Op een kilometer afstand ligt de kerncentrale Doel. Deze centrale heeft de laatste jaren vaak het nieuws gehaald in Nederland. In 1975 is het geopend met de verwachting dat de centrale maximaal 30 jaar stroom gaat leveren. In 2005 is daar 10 jaar bijgekomen. Met de huidige plannen komt daar nog eens 10 jaar bij. Dus de centrale wordt ouder en ouder terwijl het al over de oorspronkelijke houdbaarheidsdatum heen is. Doel-34

Deze kerncentrale is dominant in het straatbeeld van Doel. Vanaf verschillende punten in het dorpje zie je de centrale liggen. Dat komt ook mede door het kenmerkende stratenpatroon dat voor België eigenlijk vreemd is. Het is niet organisch gegroeid. Nee, in de 17e  eeuw is Doel ontstaan in een polder. Het dorp is toen planmatig ontwikkeld met rechte straten die als een dambord uitsteken. Het is mooi om te zien dat het straatbeeld anders is ingericht, en dat al sinds de 17e eeuw. Dat was vooruitstrevend voor die tijd. Zonde dat juist dit dorp nu te maken heeft met zoveel tegenslag.

Antwerpse HavenDoel-33

Het tweede grote probleem voor Doel is de Antwerpse haven. De haven wordt uitgebreid en heeft al enkele dorpen opgeslokt. Niet dat het uniek is. In Nederland zijn ook enkele kernen ten onder gegaan aan de haven van Rotterdam. Het wordt pas duidelijk hoe groot de haven is als je naar Doel rijdt vanuit Breda. Na de Ring van Antwerpen is het grotendeels de haven die je tegenkomt. Als je naar Doel rijdt met de auto moet je ook tol betalen. Voor auto’s betaal je zes euro per keer.Doel-32

Het havengebied is volop in ontwikkeling en het ene na het andere grote op- en overslagterrein schiet uit de grond. Dat is een hele mooie ontwikkeling voor de Belgische economie maar niet voor Doel. Onderweg naar Doel zie je grote schepen, enorme kranen en veel containers. De weg is nog niet geheel af en kronkelt door het gebied heen. Het eerste wat je van Doel ziet is de kerncentrale. Deze torent nog steeds boven de haven uit. Maar voordat je er bent moet je eerst nog enkele kilometers verder rijden. Na al het geweld van de Antwerpse haven verwacht je niet dat het opeens ophoudt. Weg kranen, weg containers en weg schepen. Je bent bij Doel. Wat een verschil met de haven. Je wordt nu omgeven door groene weilanden en bomen.

Vervallen huizenDoel-11

Als je afslaat naar Doel dan kom je eerst een slagboom tegen en enkele huisregels. Je wordt erop gewezen dat er nog mensen wonen, je geen huizen in mag en dat vandalisme wordt bestraft. Je rijdt verder en je komt de eerste huizen tegen. Leeg, met graffiti bekladde huizen, kapotte ruiten en overwoekerde tuinen. Een apart gezicht. Als je verder rijdt dan kom je meer huizen tegen die er precies zo uitzien. Doel-9

Dit werd dus bedoeld met vervallen huizen en een spookdorp. Het beeld wat ik van te voren had bleek aardig te kloppen. We rijden verder en komen bij de dijk uit. Hier zetten we de auto neer en blijken we niet de enige bezoekers te zijn. Dat had ik ook niet verwacht. Maar een spookdorp is leuker te bezoeken als er niet tientallen andere ook hetzelfde idee hebben opgevat. Zijn we niet in een keer gebombardeerd tot ramptoerist? Doel-35

We zijn de dijk opgelopen. Aan de ene kant ligt Doel en aan de andere kant het water. Aan de linkerkant de kerncentrale en aan de rechterkant de haven. Tussen al het geweld staat een molen. Waarschijnlijk de enige op de cafetaria na die garen spint van al deze toeristen. Misschien ergens misplaatst om juist op deze plek zo’n levendig terras te hebben maar wat kan die molen eraan doen? Die staat er al sinds de 17e eeuw. Ook de klimtoestellen op de dijk passen niet in het plaatje. Is het te toeristisch geworden? Zijn we te laat?

Wat kan je zien?Doel

Verlaten huizen. Een heleboel. Je kan door de straten wandelen en het allemaal in je opnemen. Het maakt wel indruk en je denkt vaak dat je op een filmset rondloopt. Je verwacht niet dat dit zo heeft kunnen ontstaan. Je merkt wel dat veel mensen de borden niet goed hebben gelezen. Ruiten zijn ingegooid, deuren geforceerd en overal zijn helaas tekenen van vandalisme.Doel-26

Ik snap dat het een gedeelte van de beleving kan zijn om juist overal naar binnen te willen. Maar die beleving krijg je ook mee als je gewoon buiten blijft. Ik vond de buitenkant vaak veel mooier dan hetgeen er binnen in de woningen is achtergebleven. We zijn niet naar binnen geweest. Wel hebben we natuurlijk even door openstaande deuren en ingeslagen ramen gekeken. Het zag er van binnen uit als zoals je zou verwachten. Gewone kamers maar dan vol rotzooi en sporen van vandalisme. Niet echt heel bijzonder. De setting waar je doorheen loopt is bijzonder.Doel-8

Vooral door het straatpatroon. Misschien wel juist door het straatpatroon. Het voelt onwerkelijk aan. Te recht en te keurig in een rij. Het had zomaar een verlaten dorpje in Amerika kunnen zijn. Dat maakt het ook mooi. Je hebt mooie zichtlijnen en je ziet de twee boosdoeners steeds vanuit een ander perspectief.

De moeite waard?Doel-16

Ja, het was de moeite waard om een bezoek te brengen aan Doel. Het onwerkelijke van de situatie komt goed naar voren en het zet je tot nadenken aan. De situatie leent zich ervoor om prachtige foto’s te maken die je niet snel ergens anders kan maken. Doel-17

Er is veel graffiti maar er zitten ook echt kunstwerken tussen. Kunstwerken waar je even stil blijft staan en die de boel op hun eigen manier opfleuren. De setting lijkt uit een film te komen en dat gevoel komt mede door het ongeloof. Dat zo’n dorp zich zo heeft kunnen ontwikkelen en dat de economische belangen groter zijn dan het woongenot van mensen. Het jammere is dat de bewoners die zijn gebleven door de vele toeristen extra maatregelen hebben moeten nemen zodat ze niet in hun huis komen. Doel-18

Zo hebben we nieuwe hekken gezien en prikkeldraad. Maar ook hekwerken die mensen weer kapot hebben gemaakt om er toch te komen. Jammer. Doel-30

Het zet je ook aan het denken. Kan het in Nederland ook gebeuren? Natuurlijk, want ondanks al onze regels zie je de eerste symptomen al komen. Hoeveel kantoorruimte staat er leeg in Nederland? Hoe lang duurt het nog voordat de krimp echt gaat toeslaan? Hoe vaak hoor je niet dat op het platteland de basisschool of de supermarkt wordt gesloten? Hoe vaak hoor je over de leegloop van dorpen? Allemaal tekenen dat we mogelijk in de toekomst ook een spookdorp in Nederland gaan krijgen. Gaan we in Nederland dan over op sloop of laten we het staan?

Het was een mooie middagDoel-29

Het weer zat mee. Het was lekker warm en het zonnetje scheen. De lucht was blauw en we hebben ons vermaakt. Het was jammer dat het best toeristisch begint te worden en dat we er niet eerder langs zijn geweest. Dat er rare kunstwerken in het dorp verschijnen en dat je op elke straathoek een groepje (ramp)toeristen ziet staan. Maar er zijn voldoende plekken om je eigen pad te trekken en zelf op ontdekkingstocht te gaan. Doel-2

Het is een setting die je niet vaak zal tegenkomen. Het is zelfs mogelijk dat dit dorp over een aantal jaar niet meer bestaat. Van de andere kant mag er op dit moment niks gesloopt worden. De laatste bewoners van Doel bieden veel weerstand tegen het verdwijnen van het dorp. We hebben er vol verbazing rondgelopen. Nu kunnen we het van onze bucketlist afstrepen. Op naar het volgende avontuur.

Hieronder nog een sfeerimpressie:

Doel-38 Doel-36 Doel-27 Doel-25 Doel-24 Doel-23 Doel-21 Doel-22 Doel-20 Doel-19 Doel-15 Doel-14 Doel-13 Doel-12 Doel-10 Doel-7 Doel-6 Doel-5 Doel-4 Doel-3

 

27 Comments

  1. Zo, wat een mooie foto’s zeg! Ik had er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord, maar het ziet er zeer interessant uit. Daar kun je naar hartenlust fotograferen 🙂

    • Niels says

      Dat kan je zeker. Als je van fotograferen houd is dit een uitgelezen kans om te oefenen en te experimenteren. Je kan er veel leren en je komt met een paar bijzondere foto’s terug.

  2. Je weet me er echt mee naartoe te nemen en je foto’s zijn erg mooi. Met name die graffiti, het ziet er echt uit als een bijzondere plek!

    • Niels says

      Het is ook een bijzondere plek. Niet in de laatste plaats omdat het zo onwerkelijk aanvoelt. Dat in combinatie met de graffiti en de mogelijkheid om mooie foto’s te nemen is voor mij een reden waarom het daadwerkelijk bijzonder is.

  3. Doel is vanuit mijn woonplaats Breda zo dichtbij, toch kwam het er nog nooit van, deze plek te bezoeken. Binnenkort toch maar eens heen voor een portie streetart/urbex

    • Niels says

      Ik denk dat je het wel leuk gaat vinden. Zeker als je streetart en urbex kan waarderen. Het is een van de plekken die je kan verrassen en waar je fotocamera niet stil zal staan 😉

  4. Frans wiggers says

    Is het mogelijk om hier met een aantal tuning auto’s
    Een mooie foto shoot te houden.
    Het is toch openbare weg.
    Het is niet de bedoeling dat we rotzooi gaan trappen.
    We willen gewoon met respect het dorpje vast leggen met wat mooie auto’s op de foto bij een gebouw.

    Waar het mag natuurlijk

    Ik hoor dit graag

    Mvg Frans

    • Niels says

      Als het een beperkt aantal auto’s is dan zijn er plaatsen waar je mooie foto’s kan nemen. De beginfoto van deze post is bijvoorbeeld gelegen aan de doorgaande weg. Hier is ruimte. Hou er wel rekening mee dat er politie is en dan ze streng controleren. Als je het dorp met respect behandeld dan voorzie ik weinig problemen. Het dorp is niet heel groot maar er zijn plekken waar je met je auto een mooie achtergrond hebt 😉

  5. Doel heb ik vorig jaar ook van mijn bucket list kunnen afstrepen. Vond het bizar en mooie tegelijk om door Doel heen te lopen. Ik ben ook een paar keee buiten de begaande paden gegaan maar heb ook niks open gebroken. Ik was denk ik te nieuwsgierig. Toen wij er waren waren we op twee andere mensen na de enige toeristen in het dorp. Vind het wel apart dat er nog steeds mensen wonen.

    • Niels says

      Maar twee andere toeristen? Dan had je een mooie dag te pakken. Toen wij er waren was het aardig druk. Leuk om te horen dat je langs bent gegaan. Kreeg je er ook een onwerkelijk gevoel bij? Nieuwsgierigheid is alleen maar mooi, vaak ontdek je er de leukste dingen mee 😉

  6. Doel staat ook al een tijdje op mijn lijst. Ik zou wel graag in een paar panden binnen willen kijken, maar iets open breken daar doe ik niet aan. Raar dat het zo kan lopen met een dorp. Persoonlijk zou ik trouwens niet zo “onder de rook’ van een reactor willen wonen. Ik vind het eigenlijk al veel te dicht bij ons huis….

    • Niels says

      Daar kan ik me iets bij voorstellen. Deze reactor ligt vrij dicht bij de Nederlandse grens. Maar het is wel een bijzondere plek om doorheen te lopen. Als je nog een dagje tijd hebt dan adviseer ik je om binnenkort eens langs te gaan. Ik ben benieuwd wat je er van vindt.

  7. Ik zou het super interessant vinden om Doel te gebruiken als locatie voor een fotoshoot met modellen waar ik wel eens mee werk. Ik houd wel van die urban achtergrond. Maar ik ben wel iemand die altijd de omgeving respecteert. Ik zou dus nooit een hek stuk maken om ergens bij te kunnen. Bizar. Het staat er niet voor niets. In dat opzicht vind ik het dus helemaal niet Amerikaans ogen. Daar kom je ook wel eens in sfeervolle ghost towns, maar die zitten niet zo onder de graffiti als hier. Schitterende huizen die helemaal verwoest zijn door bezoekers en dus niet eens alleen door de natuur. Dat vind ik zo jammer. Raar hoe sommige mensen denken dat ze alles mogen beschadigen.

    • A.Bracke says

      Ja en het was zo’n mooi levendig dorp, met mensen die hard werkten en s’avonds in de zomer gezellig bij elkaar op straat voor de deur zaten op stoeltjes of een pilsje gingen halen in een van de dorpscafés. In het zo corrupte belgie neem de magistraten van de antwerpsehaven. Die op een slinkse manier de mensen van huis en haard hebben verdreven.

    • Niels says

      Daar ben ik het met je eens, Sheila . Als je daadwerkelijk de kans krijgt om iets bijzonders te bezoeken dan moet je het in je waarde laten en juist niet beschadigen. Ook al is het al beschadigd. Nergens voor nodig. Maar het is zeker een mooie locatie voor een fotoshoot 😉

      A.Bracke, Het is zeker jammer dat dit dorp er zo bij ligt. Het had nooit zover mogen komen.

  8. A.Bracke says

    In de jaren 70 ben ik er dikwijls geerst, naar de schelde wijding. Maar ook gewoon met de brommer . Je kon daar met de pont overzetten je kon naar kallo en lillo. Ze hebben de streek kapot gemaakt, ook nu de vlakbij gelegen hedwigepolder onder water wordt gezet. Met weemoed denk ik aan de tijd toen de kerncentrale daar werd gebouwd en alle schoonheid werd weggevaagd van het mooie landschap. Vanuit de tuin bij mijn ouderlijk huis werden we elke dag weer geconfronteerd met die lelijke torens. En wat te denken van de antwerpse industrie. Sinds eind jaren 70 is er het er s’nachts in het dorp clinge waar ik vandaan kom nog nooit meer echt nachtelijk donker geweest. Altijd een rode gloed van de antwerpse haven. En nu moet de hedwigepolder er ook aan geloven. De Nederlandse regering moest zich diep schamen wat ze de Zeeuws Vlamingen heeft aangedaan en doet.

  9. Mooie foto’s! De foto’s geven het sfeertje goed weer! Ik ben er vorige maand ook geweest en ik vond het erg indrukwekkend!

    • Niels says

      Leuk om te horen dat je er ook bent geweest! Heb je zelf ook foto´s genomen? Je beschrijft het goed trouwens. Het is inderdaad een indrukwekkende plek om doorheen te lopen.

  10. viviane de mulder says

    Prachtige foto’s van het eens zo gezellige Doel, ik heb jammer genoeg niet het buitenverblijf gezien dat P.P. Rubens als geschenk heeft gegeven aan zijn 2e vrouw, het lijkt erg op het Rubenshuis maar veel kleiner. Ik heb er foto’s van.
    Bedankt!

    • Niels says

      Bedankt! Ik ben benieuwd naar je foto´s van het buitenverblijf. Ik had er geen idee van dat het in Doel stond. Maar wel weer een goede reden om Doel te bezoeken 😉

  11. gert-jan says

    Raar en onwezenlijk om zo rond te lopen.Maar mooie graffiti

  12. Loes Beumer says

    Het is net een spookdorp uit een filmscene. Je zou niet zeggen dat daar nog mensen wonen. De graffiti is heel erg mooie gedaan, dat geeft nog sfeer.

    • Niels says

      Ja, er is veel graffiti. De meeste zijn vrij gewoon maar er zitten echt een paar kunstwerken tussen.

  13. Jenny - ikreis.net says

    Leuk om te zien!

    Ik was er een jaar geleden en wil eigenlijk nog eens terug. Al ben ik iets minder braaf en heb ik ook wat foto’s van ín de gebouwen op mijn site staan 😉 (Don’t worry, ik heb geen huizen opengebroken.)

    • Niels says

      Je kan ook mooie foto´s maken van de binnenkant als je buiten staat ^^. Ik ga zo je blog even opzoeken. Ik ben benieuwd naar de foto’s.

  14. Doel staat hier ook al lang op de nominatie om te bezoeken, maar het is er nog niet van gekomen. Ook al weet ik dat we niet te lang moeten wachten als we nog wel willen gaan. Mooi vastgelegd door jou!

    • Niels says

      Bedankt! Het kan nog even duren voordat het dorp weg is maar het kan ook opeens heel snel gaan. Als je er nog een keertje heen wilt dan adviseer ik je om binnenkort er een leuk dagje uit van te maken. Mogelijk te combineren met Antwerpen.

Geef een reactie